Dalawang magkaibang ideya ng distansya
Ang statute mile ay unit ng lupa. Nagmula ito sa pag-aararo at sa paghahati ng parsela, at ang haba nito — 5,280 talampakan — ay resulta ng kompromisong pang-administratibo noong 1593.
Ang nautical mile ay unit ng Earth. Isa itong minuto ng arc sa ibabaw ng planeta, kaya ang haba nito ay tinutukoy ng laki ng mundo at hindi ng gawi ng tao.
Mahalaga ang pagkakaibang iyon dahil ibig sabihin nito, ang nautical mile ay may built-in na ugnayan sa chart. Ang 60 nautical mile ay isang buong grado ng latitude, palagi, saanman.
1 nautical mile = 1,852 m = 6,076.11549 ft = 1.15078 statute mile.
Ang eksaktong mga bilang
Ang nautical mile ay depinidong eksaktong 1,852 metro, itinakda ng 1929 International Hydrographic Conference. Mula doon nahahango ang lahat.
Sa talampakan: 1,852 ÷ 0.3048 = 6,076.11549. Sa statute mile: 1,852 ÷ 1,609.344 = 1.15078. Wala sa dalawang ito ang bilog na bilang, kaya bihira itong gawin nang pa-isip lang.
Sa kabilang direksyon, ang miles sa feet ang gumagawa ng baligtad na conversion. Kung gusto mo ng halagang kalkulado na, nakalista sa conversion chart ang mga karaniwan, at nakadokumento sa tungkol sa amin ang bawat constant at kung saan ito nanggaling.
| Sukat | Halaga |
|---|---|
| 1 nautical mile | 6,076.1 ft = 1.15078 statute mile |
| 1 statute mile | 5,280 ft = 0.86898 nautical mile |
| 10 nmi | 115.08 statute mile |
| 60 nmi | 1 grado ng latitude |
| 1 knot | 1.15078 mph = 1.68781 ft/s |
Saan ginagamit ang bawat isa
Nautical mile at knots sa dagat at sa himpapawid. Bawat chart, bawat plano ng ruta, bawat ulat ng bilis sa radyo. Hindi ito kombensiyon lang — ang koneksyon sa latitude ang dahilan kung bakit gumagana ang nabigasyon sa papel.
Statute mile sa kalsada at sa lupa. Ang bawat road sign sa Estados Unidos, bawat odometer, bawat distansya sa pagtakbo.
Ang nakakalito ay kapag nagsalubong sila. Ang eroplano ay nag-uulat ng altitude sa talampakan, ng distansya sa nautical mile, at ng bilis sa knots. Tatlong unit, at dalawa sa kanila ay hindi nakabatay sa 5,280.
Ano ang mangyayari kapag napalitan
Ang 15% ay hindi rounding error. Sa 500 nautical mile, ang pagkakaiba ay 75 statute mile — halos isang oras ng paglipad.
Sa pagpaplano ng gasolina, ang 15% na pagkakamali sa distansya ay 15% na pagkakamali sa kinakailangang gasolina. Iyon ang uri ng pagkakamaling nagiging insidente.
Sa dagat, ang parehong problema ay lumilitaw sa oras ng pagdating. Ang barkong naglalayag ng 10 knots ay tumatakbo ng 11.5 mph, hindi 10 mph, kaya ang ETA na kinalkula sa maling unit ay 15% na mali.
Ang knot at ang lubid
Ang knot ay isang nautical mile kada oras. Literal ang pangalan: itinatapon ng mga mandaragat ang isang lubid na may buhol na tig-47 talampakan at 3 pulgada ang layo, at binibilang ang mga buhol na lumilipas sa loob ng 28 segundo.
Ang mga bilang na iyon ay hindi arbitraryo — pinili sila para ang bilang ng buhol ay direktang katumbas ng nautical mile kada oras. Isang analog na calculator na gawa sa lubid at buhangin.
Kaya mali ang sabihing "knots per hour". Kasama na sa knot ang oras. Ang 10 knots ay 10 nautical mile bawat oras, hindi bawat anuman.
Paano naging 1,852 metro ang bilang
Ang orihinal na depinisyon ay isang minuto ng arc sa isang great circle ng Earth. Ang problema ay hindi perpektong bilog ang Earth — patag ito sa mga poste, kaya ang isang minuto ng latitude ay bahagyang mas mahaba sa hilaga kaysa sa ekwador.
Sa ekwador, ang isang minuto ay mga 1,843 metro; sa mga poste, mga 1,862. Iba't ibang bansa ang pumili ng iba't ibang halaga, at sa loob ng dekada ay may Britanya, Amerikano at internasyonal na nautical mile na hindi magkatugma.
Naipagkasundo ito noong 1929 sa Monaco, kung saan pinili ng International Hydrographic Conference ang bilog na 1,852 metro — malapit sa average. Sumunod ang Estados Unidos noong 1954 at ang Britanya noong 1970.
Kaya ngayon, eksakto ang nautical mile bilang depinisyon, hindi bilang sukat ng Earth. Napakalapit pa rin nito sa isang minuto ng latitude para sa nabigasyon — mas mababa sa 10 metro ang error kahit saan.
Kaugnay na conversion: ang ft/s sa mph para sa bilis, ang ft² sa mi² para sa sukat ng lupa, at ang feet sa mil para sa unit na pinakamadalas ipagkamali sa milya.
Sa dagat ng Pilipinas
Nautical mile ang gamit sa bawat chart ng Philippine Coast Guard at sa bawat plano ng ruta ng inter-island ferry. Ang biyaheng Manila hanggang Cebu ay mga 350 nautical mile, o mga 403 statute mile, o 648 kilometro.
Ang teritoryal na dagat ay 12 nautical mile mula sa baybayin, at ang exclusive economic zone ay 200 nautical mile — mga 230 statute mile o 370 kilometro. Ang mga bilang na iyon ay nakasulat sa nautical mile sa internasyonal na batas, hindi sa kilometro.
Kaya kapag may nababasa kang balita tungkol sa distansya sa West Philippine Sea, tingnan kung aling unit ang ginamit. Ang pagkakaiba ng 200 nautical mile at 200 kilometro ay halos doble.
Mahahalagang punto
- Ang nautical mile ay 1,852 m = 6,076.1 ft = 1.15078 statute mile.
- Ang nautical mile ay isang minuto ng latitude; 60 nmi ang isang grado.
- Mga 15% ang pagitan ng dalawang milya — hindi ito rounding error.
- Ang knot ay isang nautical mile kada oras; mali ang "knots per hour".
- Abyasyon: talampakan para sa taas, nautical mile para sa layo, knots para sa bilis.
Subukan mo
Nautical miles
Nautical mile, statute mile at talampakan — ipinaliwanag ang pagkakaiba.