Elevation Gain sa Talampakan at Milya para sa mga Hiker

Ang elevation gain ay ang kabuuang taas na inakyat mo, hindi ang pagkakaiba ng simula at ng tuktok. Kung umakyat ka ng 300 talampakan, bumaba ng 100, at umakyat ulit ng 500, ang gain mo ay 800 talampakan kahit 700 lang ang net.

Ang paglalagay nito sa milya ay nagbibigay ng perspektibo. Ang 3,000 talampakan ay 0.568 milya — mas mababa sa tatlong-kapat ng isang milya, tuwid pataas. Mukhang maliit hanggang subukan mo.

Ang punto ay hindi ang bilang mismo kundi ang ratio. Ang 0.568 milya na patayo sa loob ng 5 milyang pahalang ay average na grade na mga 11%. Iyon ang bilang na nagsasabi kung gaano kabigat ang trail.

Ang grade ay elevation gain hinati sa pahalang na distansya, ipinapahayag bilang porsyento. Ang 1,000 talampakan ng akyat sa isang milya (5,280 talampakan) ay 18.9% na grade — napakatarik.

Para sa sanggunian: ang mga kalsada ay bihirang lumagpas sa 10%. Ang trail na 15% ay mahirap. Ang trail na 25% ay pag-akyat gamit ang kamay sa ilang bahagi.

Simple ang kalkulasyon kung pareho ang unit. Kung nasa talampakan ang elevation at nasa milya ang distansya, i-convert muna ang milya papuntang talampakan: i-multiply sa 5,280.

Sa kabilang direksyon, ang miles sa feet ang gumagawa ng baligtad na conversion. Kung gusto mo ng halagang kalkulado na, nakalista sa conversion chart ang mga karaniwan, at nakadokumento sa tungkol sa amin ang bawat constant at kung saan ito nanggaling.

Ang Mount Apo ay 9,692 talampakan o 2,954 metro — 1.84 milya sa itaas ng dagat. Ang Mount Pulag ay 9,606 talampakan, o 1.82 milya. Ang Mount Ulap, na madalas puntahan bilang day hike, ay 5,905 talampakan o 1.12 milya.

Pero hindi elevation gain ang mga bilang na iyon — taas iyon mula sa dagat. Ang aktwal na akyat ay nakadepende kung saan ka magsisimula. Sa Mount Pulag sa Ambangeg trail, ang trailhead ay nasa mga 7,500 talampakan, kaya ang gain ay mga 2,100 talampakan o 0.4 milya lang.

Iyon ang dahilan kung bakit ang isang mataas na bundok ay minsan mas madali kaysa sa mababang bundok: mahalaga kung saan ka nagsimula.

Ang klasikong panuntunan ni Naismith ay isang oras kada 3 milya ng pahalang, dagdag ng isang oras kada 2,000 talampakan ng akyat.

Kaya ang trail na 6 milya na may 3,000 talampakan ng gain ay mga dalawang oras para sa distansya kasama ang isa't kalahating oras para sa akyat — mga tatlo't kalahating oras.

Konserbatibo ang tantiya sa mainit at basang klima. Sa Pilipinas, karaniwang dagdagan ito ng 20 hanggang 30 porsyento para sa init, putik at pahinga.

Kung tatlong tao ang mag-a-akyat ng parehong trail gamit ang tatlong app, tatlong magkaibang bilang ang lalabas — minsan 20 porsyento ang pagitan. Hindi ito random.

Ang barometric altimeter, na nasa mas magagandang relo, ay sumusukat ng presyon ng hangin. Tumpak ito sa maikling panahon pero naaapektuhan ng panahon: ang paparating na bagyo ay maaaring magdagdag ng daan-daang talampakan ng huwad na akyat sa isang buong araw.

Ang GPS-based na elevation ay mas maingay sa patayo kaysa sa pahalang, minsan may error na 30 hanggang 50 talampakan sa bawat sandali. Kapag pinagsama-sama sa isang mahabang trail, nag-iipon ang ingay na iyon bilang huwad na gain.

Ang mga app na gumagamit ng digital elevation model — mapa ng lupain sa halip na sensor — ay pinaka-pare-pareho, pero hindi nila napapansin ang maliliit na akyat na mas maikli kaysa sa resolusyon ng mapa. Walang paraan na perpekto; ang mahalaga ay gumamit ng iisang paraan kapag naghahambing ka ng dalawang hike.

Kadalasang binibigyang-pansin ang akyat, pero ang pagbaba ang mas madalas magdulot ng pinsala. Ang parehong 3,000 talampakan — 0.568 milya — na binababa ay naglalagay ng puwersa sa tuhod na mga dalawa hanggang tatlong beses ng timbang mo sa bawat hakbang.

Sa point-to-point na hike, maaaring malaki ang pagkakaiba ng gain at ng loss. Ang trail pababa sa Mount Pulag mula sa tuktok papuntang Ambangeg ay mas malaki ang loss kaysa sa gain, kaya mas mabigat ang pabalik kaysa sa inaasahan ng marami.

Ang praktikal na tugon ay trekking pole at mas mabagal na tempo pababa, hindi mas mabilis. Ang oras na naipon mo sa pagmamadali pababa ay kadalasang nababayaran ng ilang araw ng pananakit.

Kaugnay na conversion: ang ft/s sa mph para sa bilis, ang ft² sa mi² para sa sukat ng lupa, at ang feet sa mil para sa unit na pinakamadalas ipagkamali sa milya.

Ang elevation gain ay mas mahusay na hula ng pagod kaysa sa distansya. Ang 8-milyang hike na may 500 talampakan ng akyat ay madali; ang 4-milyang hike na may 3,000 talampakan ay mahirap.

Isang praktikal na panuntunan: bilangin ang bawat 1,000 talampakan ng akyat na katumbas ng dagdag na dalawang milya ng patag na lakad. Kaya ang 4 na milya at 3,000 talampakan ay parang 10-milyang lakad sa oras at sa pagod.

Sa init at halumigmig ng Pilipinas, dagdagan ang tubig ayon sa akyat at hindi sa distansya. Ang isang litro kada dalawang oras ay minimum sa patag; sa matarik na akyat sa tanghali, isang litro kada oras ang mas makatotohanan.